Lezing: Omgaan met boosheid

‘Leer je kind omgaan met boosheid’

I Waarom word je boos?
Als ik boos heb, kan ik beter schrijven, bidden en preken, want mijn hele gestel wordt geprikkeld, mijn geest wordt gescherpt, en alle wereldlijke ergernissen en verleidingen zijn verdwenen. – Maarten Luther

Redenen om boos te worden.
– Je wordt gedwarsboomd in je plannen.  Onmacht.
– Jij of iemand om wie je geeft, dreigt te worden geschaad.
– Er vindt iets onrechtvaardigs plaats.
– We willen onze innerlijke pijn tot een minimum beperken.
– Boosheid schakelt onze reserves in. Het maakt energie in je los om te vechten tegen dat wat bedreigend is. Wat onrechtvaardig is. Het is een kracht om jezelf af te schermen voor pijn en verdriet.
Er is gerechtvaardigde boosheid -> tegen onrecht + zonde.
Er is ongerechtvaardigde boosheid -> vergeldt de leegte en de pijn dat we niet kunnen hanteren

Kinderen en volwassenen kunnen hun boosheid op ongeveer dezelfde manier uiten.  Verschillen:
-> volwassene heeft meer middelen om zijn boosheid te uiten: meer woorden, een machtspositie als hij iemand onder zich heeft.
-> Als kinderen boos worden, doen ze dat meestal vanuit een afhankelijke positie.
-> Vaak reageren kinderen heel primair met boosheid als hun behoefte niet bevredigd wordt.

II Reacties van boosheid

Negatief:  emotioneel afbrekend gedrag – proberen de ander te krenken.

  • onaangenaam en luid praten
  • schelden
  • slaan
  • boosheid verleggen naar andere oorzaken. Klachten uiten die niets met het onderwerp te maken hebben.
  • Overdrijven. Jij doet altijd …

    Positief : gericht op herstel van de relatie.

boosheid gericht op de oorzaak

  • onder woorden brengen van wat je boos maakt
  • vasthouden aan de oorspronkelijke klacht
  • logisch nadenken
  • zoeken naar oplossingen

    Leren omgaan met boosheid = opvoeden. Leren om boosheid  positieve te richten. Dat leren ze niet als wij zelf daarin geen goed voorbeeld geven!

III Leer je kind omgaan met boosheid

Boosheid geeft energie om een eind te maken aan een voor hem nadelige situatie. Een kind kan geen alternatieven aandragen om de situatie naar zijn eigen hand te zetten omdat hij zo afhankelijk is. De mate waarin een kind boos wordt, is afhankelijk van zijn karakter.
Een kind wordt boos als hij zich op zijn nummer gezet voelt. Als zijn prestige aangetast wordt. Als hij zijn zin niet kan krijgen, als hij een taak moet afmaken waaraan hij geen plezier aan beleeft.

Mogelijke uitingen van boosheid: Actief of passief.
Oppassen voor passieve boosheid. Die gaat ongecontroleerd zijn weg en komt er vroeger of later uit. Je kunt dan de oorzaak niet meer wegnemen.

Ouders moeten kind leren omgaan met boosheid:  leren redelijk te denken + niet laten meeslepen door emoties.
1.Stopzetten van grensoverschrijdend gedrag
2.Achterhalen van de toedracht
3.Benoemen probleem
4.Laten inleven in het perspectief van de ander
5.Oplossing laten bedenken
6.Duidelijk maken wat je wel / niet wilt voor de toekomst

Aandachtspunten:

kind niet afwijzen; zijn gedrag wel

  • praten met je kind
  • Voorlezen = blikveld verwijden – perspectief van hoofdpersoon inleven.
  • Beschikbaar zijn om te helpen zijn problemen in het juiste licht te stellen
  • Grenzen stellen
  • Ik-boodschappen gebruiken
  • Tijd geven om af te koelen

Voorkomen van boosheid ->  vul de emotionele tank
Kinderen die niet goed in hun vel zitten, worden eerder boos. Onvoorwaardelijke liefde vult de tank. Liefde die niet gegeven wordt als je aan bepaalde voorwaarden voldoet. Maar liefde die je geeft omdat je gewoon van je kind houdt zoals het is.  Hoe laat je die onvoorwaardelijke liefde merken?

lichamelijk contact, b.v. samen voorlezen, knuffelen, aai over de bol.

  • Samen tijd doorbrengen, b.v. samen iets te doen. Je laat zien dat je zoon/dochter belangrijk voor je is.
  • Zeggen dat je van hem/haar houdt. Als je tanden poetst. Je bent mijn lieve vent. Ik ben blij dat we jou hebben, weet je dat wel. Ik vind je een lieverd.
  • Verantwoordelijkheid geven: dingen laten doen die het kind al kan.
  • Cadeautjes geven: kleine attenties die laten dien dat je aan je kind denkt.

Afrondend

Psalm 4 vers 4:  “Zijt beroerd (=toornig), en zondigt niet. Spreek in ulieder hart op uw leger, en zij stil”.
Boosheid zou eerder tot een stil overpeinzen moeten leiden dan naar een directe actie.
Is je boosheid gerechtvaardigd?
Denk erover na wie je zelf bent. Balk in eigen oog –  splinter bij de ander.
Bedenk dat Gods toorn terecht op ons rust. En toch … verdraagt Hij ons

Geen verkeerde dingen door de vingers zien, maar vergeven. Wij moeten onze kinderen leren omgaan met boosheid. Daarvoor moeten we zelf ook op een volwassen manier om kunnen gaan met boosheid.

Een bredere uiteenzetting van dit onderwerp is te vinden in het boek ‘Ruimte door regels’.